Từ vựng là nền của mọi Part trong TOEIC: bạn cần nó để hiểu câu hỏi ở phần nghe, chọn đúng từ ở Part 5 và 6, và đọc nhanh ở Part 7. Tuy vậy, nhiều người học chép một danh sách dài, đọc vài lần rồi vài tuần sau quên gần hết. Vấn đề thường không nằm ở trí nhớ kém mà ở cách học: học rời rạc, không có ngữ cảnh và không ôn lại đúng lúc.

Học từ trong ngữ cảnh, không học từ đơn lẻ

Một từ nhớ lâu hơn khi gắn với câu, tình huống và các từ hay đi cùng nó. Đề TOEIC cũng kiểm tra đúng điều này: không chỉ nghĩa của từ mà cách dùng của nó. Hãy ghi mỗi từ kèm một câu ví dụ ngắn thuộc bối cảnh công sở.

Ghi nhớ collocation: những từ hay đi cùng nhau

Collocation là cặp hoặc cụm từ thường xuất hiện cùng nhau. Đề Part 5 hay khai thác chúng. Ví dụ, ta nói “make a decision” và “reach an agreement”, chứ không nói “do a decision”. Tương tự, “submit a report”, “meet a deadline”, “place an order”, “conduct a survey”.

Bạn cũng nên để ý các họ từ: một gốc từ có thể có danh từ, động từ, tính từ, trạng từ khác nhau như “decide, decision, decisive, decisively”. Học họ từ giúp bạn xử lý câu hỏi từ loại ở Part 5 rất nhanh vì nhìn đuôi từ là đoán được chức năng.

Lặp lại ngắt quãng là gì

Lặp lại ngắt quãng (spaced repetition) là cách ôn một thông tin vào những thời điểm giãn dần: lần đầu sau một thời gian ngắn, lần sau sau thời gian dài hơn. Khi bạn nhớ được, khoảng cách giữa các lần ôn tăng lên; khi quên, bạn quay lại ôn dày hơn. Cách này tận dụng việc ôn lại ngay trước lúc sắp quên giúp trí nhớ bền hơn so với học dồn một lần.

Hộp Leitner

Hệ thống Leitner là một cách đơn giản để áp dụng nguyên tắc trên với một dãy hộp thẻ. Từ mới vào hộp 1. Mỗi lần ôn, nếu trả lời đúng, thẻ được chuyển lên hộp cao hơn và lần ôn sau giãn xa hơn; nếu sai, thẻ quay về hộp 1 để ôn lại sớm. Nhờ vậy bạn dành thời gian cho từ khó nhiều hơn từ dễ.

Một quy trình học từ mỗi ngày

1. Học một nhóm từ mới nhỏ, cùng chủ đề (ví dụ tuyển dụng hoặc du lịch công tác) để các từ liên kết với nhau.
2. Đọc to từ, nghe phát âm và đọc lại câu ví dụ. Phát âm đúng giúp bạn nhận ra từ khi nghe.
3. Tự đặt một câu của riêng bạn với từ đó, nhắm vào tình huống bạn có thể gặp.
4. Ôn các từ đến hạn trước khi học từ mới. Ôn trước là nguyên tắc quan trọng của lặp lại ngắt quãng.
5. Cuối tuần xem lại danh sách từ hay quên để tìm cách nhớ khác (hình ảnh, so sánh với tiếng Việt, cặp từ trái nghĩa).

Số lượng từ mỗi ngày nên vừa sức. Học ít nhưng ôn đều thường tốt hơn học nhiều rồi bỏ. Nếu số từ cần ôn trong ngày tăng quá nhiều, hãy tạm giảm số từ mới để không bị quá tải.

Những lỗi học từ hay gặp

• Chỉ học nghĩa tiếng Việt mà không biết từ loại, nên dùng sai ở Part 5. Ví dụ “efficient” (tính từ) và “efficiently” (trạng từ).
• Nhầm các cặp từ gần nghĩa hoặc gần dạng: “affect” (động từ, ảnh hưởng) và “effect” (danh từ, tác động); “principal” và “principle”.
• Học từ nhưng không luyện nghe, dẫn đến biết mặt chữ nhưng không nhận ra khi nghe.
• Không ôn lại, hoặc ôn muộn quá lâu so với lần học đầu.
• Học từ quá chuyên ngành, trong khi TOEIC dùng từ công sở thông dụng.

Ví dụ cặp từ dễ nhầm

Hãy xem câu “The new policy will ______ all employees.” Chỗ trống cần một động từ và nghĩa phù hợp là “ảnh hưởng đến”, nên chọn “affect”. Còn trong câu “The new policy had a positive ______ on morale.”, sau tính từ “positive” cần một danh từ nên chọn “effect”. Hai câu cho thấy nghĩa và từ loại cùng quyết định đáp án.

Kết hợp với luyện đề

Từ vựng chỉ thực sự vững khi bạn gặp nó lại trong đề. Mỗi khi làm Part 5, 6, 7, hãy ghi lại các từ chưa biết cùng câu chứa nó, rồi đưa vào lịch ôn. Với cách này, vốn từ của bạn tập trung đúng vào những từ có khả năng xuất hiện trong đề thật. Sau vài tuần, bạn sẽ nhận thấy nhiều từ quen thuộc xuất hiện lặp đi lặp lại trong các văn bản thương mại, đó là dấu hiệu bạn đang học đúng nhóm từ.